Film of the Day

Joker:" Is it just me, or is it getting crazier out there?"

Ειρήνη Ασημένου –

Σκηνοθεσία Todd Phillips Σενάριο Todd Phillips, Scott Silver Ηθοποιοί: Joaquin Phoenix, Robert De Niro, Zazie Beetz Παραγωγή 2019


Πολλά έχουν ειπωθεί για αυτή την ταινία ήδη από την πρώτη μέρα παγκόσμιας προβολής της στους κινηματογράφους. Κέρδισε φέτος τον χρυσό Λέοντα στο Φεστιβάλ Βενετίας και βρίσκεται από τότε εν μέσω έντονων συζητήσεων που αφορούν το κατά πόσο μια ταινία βασισμένη σε ήρωες της Marvel, μπορεί να θεωρηθεί κάτι παραπάνω από ένα “θεματικό πάρκο διασκέδασης”.

Μπορεί τελικά μια ταινία της Marvel η της DC films στην προκειμένη, να αποκτήσει μια θέση στην κατηγορία των, όπως θα λέγαμε “critically acclaimed movies”;

Ένα είναι το σίγουρο. Το “Joker”, αν και πατά σε κάποια σημεία του original story, δεν είναι μια τυπική μεταφορά comic book στην μεγάλη οθόνη.

Είναι μια πολύ ρεαλιστική κατάθεση του κοινωνικού και πολιτικού χάους που διέπουν την εποχή μας, μέσα από μια κινηματογραφική πράξη σκηνοθετικής ευφυίας και άρτιας καλλιτεχνικής έκφρασης, πλαίσιο για την άψογη εκτέλεση από τον Joaquin Phoenix, που ενσαρκώνει σίγουρα τον πιο τρομακτικό, βαθύ και disturbing Joker όλων των εποχών.

Το αναίτιο γέλιο του που σεναριακά δικαιολογείται από την ψυχολογική του ανισορροπία και μεταδίδεται σαν ιός στους κατοίκους της Gotham city, είναι σίγουρα η πιο αριστουργηματική πραγματεία φόβου στα πλαίσια του είδους, μετά απ’ αυτή του Jack Nicholson.

Τα πλάνα από την Gotham City και η όλη αισθητική της ταινίας, τοποθετούν χρονικά και ξεκάθαρα χωρικά, την ιστορία στην Νέα Υόρκη της δεκαετίας του 1980. Αδιαμφισβήτητα γίνονται αναφορές στον “Ταξιτζή” του Martin Scosese ήδη από τους τίτλους αρχής καθώς και σε γενικότερο πλαίσιο εικόνας και αισθητικής για να δημιουργηθεί συνειρμικά η έννοια της βίαιης επανάστασης που φωλιάζει σε κάθε καταπιεσμένο κάτοικο μιας μεγαλούπολης. Ο φόβος της ανυπαρξίας και η απειλή της ανικανότητας γίνονται το όπλο που θα οδηγήσει και στις δύο περιπτώσεις, στο βίαιο, παράνομο ξέσπασμα ενάντια στην απανθρωπιά και την εξαθλίωση.

Ο Arthur Fleck(Joaquin Phoenix) ζει με την μητέρα του σε ένα φτωχικό διαμέρισμα, όπου και σταδιακά κτίζεται ο μελλοντικός villain και αντίπαλος του Batman/Bruce Wein.

Ένας ανύπαρκτος αντι-ήρωας προσπαθεί να κάνει το όνειρο του (να γίνει κωμικός) πραγματικότητα, μέσα από αντίξοες συνθήκες που περιλαμβάνουν λεκτική και σωματική βία απέναντι του.

Ο θεατής νιώθει τον πόνο του, όταν γίνεται κατ’ επανάληψη θύμα εκβιασμού και ξυλοδαρμού αλλά δεν καταφέρνει ποτέ να ταυτιστεί μαζί του, γιατί ανάμεσα σ’ αυτόν και το κοινό της σκοτεινής αίθουσας πλανάται διαρκώς η αρρώστια του. Αρρώστια που αντηχεί στο πιο απόκοσμο γέλιο, που ο ίδιος ο Phoenix έχει δηλώσει πως βγήκε μετά από μελέτη ανθρώπων με παρόμοια ψυχικά νοσήματα.

Ο Todd Phillips, παρ όλη την σκηνοθετική του πορεία στην κωμωδία, (Hangover, Borat, Due Date) δεν παρέδωσε μια ταινία διασκέδασης, ούτε έμεινε πιστός στα προστάγματα της κινηματογραφικής μεταφοράς ταινιών comics.

Αντιθέτως, έκανε κάτι πολύ διαφορετικό. Έκανε τους θεατές να νιώσουν την βαθιά ενόχληση που νιώθει κάποιος απέναντι στον έσχατο παραλογισμό, στο γέλιο εκεί που θα έπρεπε να υπάρχει κλάμα. Η λευκή μπογιά που μετατρέπει τον Arthur σε Joker, λίγο πριν πάει στο show του Murray Franklin (Robert De Niro), θέτει την οριστική αποστασιοποίηση σε συμβολικό επίπεδο, του ήδη αγανακτισμένου κοινού λόγω των ομοιοτήτων που βιώνει ανάμεσα στην πραγματικότητα και τα πολιτικά δρώμενα της ταινίας, από τον “τρελό” πια αντι-ήρωα.

Μαζί με τον σεναριογράφο Scott Silver, ο Phillips έστησε μια πολιτική ταινία που αφορά την ναρκισσιστική συμπεριφορά των πολιτικών αρχών και την ανικανότητα του κοινωνικού ιστού, που καθοδηγείται μαζικά από τα media, να διατηρήσει τους δημοκρατικούς θεσμούς, με αποτέλεσμα το χάος και την βία. Συνέθεσε ένα θέατρο του παραλόγου, με τον Joaquin Phoenix να κινείται με χορευτική άνεση στους δρόμους της Gotham City και να μας αφήνει με την αίσθηση μιας εμπειρίας μη politically correct, που δικαίως βραβεύτηκε και θα συζητιέται για αρκετό καιρό ακόμα.