Film D’Art

Quentin Tarantino και κινηματογραφικό genre: Ενας δημιουργικός επαναπροσδιορισμός

Ειρήνη Ασημένου –

Μελετώντας το κινηματογραφικό έργο της δεκαετίας ‘30-‘40 καταλήγουμε στο συμπέρασμα οτι με κύριο πόλο την Αμερική διαμορφώθηκε σε παγκόσμιο επίπεδο ένα είδος κινηματογραφικού γλωσσικού ιδιώματος. Ας το αποκαλέσουμε “θρίαμβο του Χόλυγουντ” ο οποίος είχε επιτελεστεί μετά την επιβολή της συντριπτικής του υπεροχής, με βάσει τα πέντε ή έξι είδη που καθιέρωσε…Αμερικάνικη κωμωδία, μιούζικαλ, αστυνομικό/γκανγκστερικό, ψυχολογικό δράμα, τρόμου και γουέστερν

Andre Bazin Τι είναι ο κινηματογράφος

Η σχέση του Quentin Tarantino με το κινηματογραφικό genre, ευτυχώς για εμάς που αγαπάμε το σινεμά, είναι μια σχέση πολύπλοκη, που ταλαντεύει το εύστροφο συγγραφικό του ταλέντο με τους κανόνες του κάθε είδους ξεχωριστά, προκαλώντας μια σύγχυση με άκρως ενδιαφέρον δημιουργικό αποτέλεσμα, τόσο αισθητικά όσο και ψυχαγωγικά.

Περπατά ανενόχλητος, χωρίς καμία αίσθηση βαρύτητας, πάνω σε έναν αιώνα και κάτι, κινηματογραφικής δημιουργίας και φωτίζει αγαπημένες του στιγμές, κόβοντας(cut) και δένοντας(edit) σ’ ένα μοντάζ με συνειρμική συνοχή και άρτιο καλλιτεχνικό αποτέλεσμα, σαν ένας άλλος καλλιτέχνης dada που ξέρει πάρα πολύ καλά να δημιουργεί αισθητική αναρχία και στη συνέχεια να παραδίδει ένα αποτέλεσμα εύστοχης νοηματικής συνοχής.

Κύριο κομμάτι του παζλ είναι πάντα η λατρεία του για τα spaghetti western. Υιοθετεί σκηνοθετικές τεχνικές όπως να κοντράρει τα πρόσωπα των χαρακτήρων του σε πολύ κοντινά πλάνα, ούτως ώστε να τονιστούν τυχών ατέλειες και επιτηδευμένες γκριμάτσες, ή να παροτρύνει για πιο έντονη θεατρικότητα τόσο στις κινήσεις, όσο και στην έντονη έκφραση θεατρινίστικου θυμού μέσα από την φωνή, φτιάχνοντας έτσι μια καρικατουρίστικη διάθεση για τους πρωταγωνιστές του. Ηθοποιοί που κινούνται σαν πιόνια μιας τρελής ιστορίας με κωμική προδιάθεση και πολύ αίμα, ακόμα και αν το είδος της ιστορίας που αφηγείται, είναι αυτό του ψυχολογικού ή ιστορικού δράματος.

Το Once upon a time in Hollywood, που παίζεται ακόμα στις κινηματογραφικές αίθουσες της χώρας, είναι ένα από τα πιο τολμηρά επιχειρήματα του Tarantino, μετά από το pulp fiction και είναι σίγουρα ένα ακόμα παράδειγμα της απαράμιλλης τεχνικής του στο παιχνίδι με τα καρέ και την πρόζα. Πρόκειται για ένα ψυχολογικό δράμα/ γουέστερν/ spaghetti Western, που βασίζεται στον κεντρικό ήρωα, Rick Dalton (Leonardo Di Caprio), έναν prime star του γουέστερν, τέλη της δεκαετίας του 1960, που αγωνίζεται να παραμείνει στην καλλιτεχνική επιφάνεια και έχει σαν μοναδικό του ειλικρινές στήριγμα τον κασκαντέρ και φίλο του, Cliff Booth (Brand Pitt). Δίδυμο που σαφώς, από μόνο του αποτελεί δυνατή αναφορά στην δεκαετία των ‘60ς και το είδος του γουέστερν, σαν ένα άλλο δίδυμο Robert Redford και Paul Newman, με πολύ έντονες και τις ομοιότητες στην μεταξύ τους εμφάνιση.

Τα Spaghetti Westerns άκμασαν επίσης τέλη των 60ς και εκθειάστηκαν σαν ένα υπό-είδος των γουέστερν, που ξεκίνησε από την Ιαπωνία και εδραιώθηκε στην Ιταλία. Η παρουσία σαν χαρακτήρα, του Bruce Lee στα πλαίσια γυρισμάτων ταινίας γουέστερν μέσα στην ταινία, όπου και πρωταγωνιστεί ο Rick Dalton, είναι επίσης κομμάτι της θεματικής και μας θυμίζει τις πολεμικές τεχνικές της Uma Therman στο Kill Bill.

Η ιστορία των δύο κεντρικών χαρακτήρων δεν είναι κάτι πρωτοποριακό, αντιθέτως θα λέγαμε ότι είναι κάτι πάρα πολύ τετριμμένο, αλλά η ιδιαιτερότητα του Tarantino να μπερδεύει την αφήγηση με μια άλλη αφήγηση που από μόνη της έχει μια διαφορετική ιστορία να πει, κάνει την εμφάνιση του Charlie Manson και το είδος σέκτας που είχε οργανώσει, να δίνει μια άλλη τροπή στην προσμονή του θεατή, όταν εμφανίζεται έξω από το σπίτι του Roman Polanski, στην γειτονιά του Rick Dalton.

Έτσι σαν θεατές, περιμένουμε στο τέλος της ταινίας να γίνει σφαγή και, γνωρίζοντας την τάση του Tarantino για βίαιη έκφραση, που καταλήγει καρικατούρα κι αυτή όπως άλλωστε και κάθε του ήρωας, κορυφώνουμε μια αγωνία προσμονής που τελικά διαψεύδεται.

Στον κόσμο του Quentin Tarantino και στο παραμύθι για το Hollywood, οι οπαδοί του Charlie Manson δεν καταφέρνουν ποτέ να σκοτώσουν την Tess(Robbie Margot) αλλά και κανέναν άλλο απο την γνωστή, μαύρη στιγμή στην πορεία του Hollywood.

Ναι, η βία υπάρχει, οι στιγμές που προκαλούν γέλιο υπάρχουν επίσης, αλλά ο Tarantino δεν προσπαθεί να αφηγηθεί μια ιστορία, διηγείται το δικό του παραμύθι χρησιμοποιώντας τους κανόνες των ειδών κινηματογραφικής αφήγησης, απλά για να τους τεντώσει στην ανυπαρξία. Προσπαθεί να καταλύσει την ανάγκη για ρεαλισμό και την ροπή για προσχεδιασμό που υπάρχει από τις απαρχές της ύπαρξης της 7ης τέχνης. Οι ιστορίες του μπορεί να περιέχουν θλίψη,, θυμό, γέλιο, τρόμο, ρομάντζο, αγωνία αλλά πάνω απ’ όλα, αποτελούν έναν πολύ πετυχημένο κανόνα διασκέδασης.