Film D’Art

Το House of Humming Bird και ο ποιητικός Συμβολισμός του Κορεάτικου cinema

Ειρήνη Ασημένου –

Ο συμβολισμός πίσω από κάθε φυσικό αντικείμενο, καλλιτέχνημα ή φαινόμενο, βλέπει μια ιδέα, μια ψυχική και πνευματική ζωή. Ο υλικός κόσμος για το συμβολιστή είναι σύμβολο, εικόνα, ή μορφοποίηση του νοητού κόσμου των ιδεών. Κύρια χαρακτηριστικά του συμβολισμού είναι: o ρεμβασμός, η μουσικότητα, η φευγαλέα εντύπωση και η υπερβολή. Για να το επιτύχει αυτό, χρησιμοποιεί τη γλωσσική ελευθερία και τη νοηματική ασάφεια.

Το House of Humming bird(2018), η νοτιοορεάτικη παραγωγή που καθήλωσε κοινό και κριτική επιτροπή στο Berlinale, το Tribeca και στο δικό μας Cyprus film days, εκτός από μια ειλικρινή ποιητική έκφραση της παιδικής ηλικίας της σκηνοθέτιδος Kim Bora, αποτελεί δίχως άλλο, μια βαθιά κοινωνική δήλωση για την ιστορική εξέλιξη της Νότιας Κορέας αλλά και του Νοτιοκορεάτικου κινηματογράφου, που φαίνεται να είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με τις εκάστοτε πολιτικές και κοινωνικές εξελίξεις του Νοτιοανατολικού αυτού άκρου της Ασιατικής ηπείρου, με παραδείγματα από το Arirang(1926) του Na Un-Kyu , μέχρι το Mandala(1981) του Im Kwon-taek .

Θα ήταν σίγουρα αυθαίρετο να δηλώναμε ότι όλα τα δείγματα κινηματογραφικής γραφής του Κορεάτικου κινηματογράφου απο το 1923, χρονιά παραγωγής της πρώτης μεγάλου μήκους Κορεάτικης ταινίας, μέχρι και σήμερα ακολουθούν τα ίδια ακριβώς δημιουργικά μοτίβα, αλλά μπορούμε σίγουρα να προσδιορίσουμε μια ποιητική διάθεση συμβολισμού.

Ποίηση που αφορά από τη μια τις αιθέριες σχεδόν κινηματογραφικές εικόνες, που συναντούμε στα φιλμ του διακεκριμένου Kim Ki-Duk (Άνοιξη, Καλοκαίρι, Φθινόπωρο, Χειμώνας…Άνοιξη, Το Δίχτυ), που συμβολίζουν τον απλό και επαναλαμβανόμενο κύκλο ζωής, σαν μια μοναδική διαδικασία αποθέωσης της γέννησης και του θανάτου, και από την άλλη, ποίηση που αφορά αυτές τις ακραίες για τη νόρμα σκηνές του Park Chan Wook στο Oldboy(2003) -όλοι θυμόμαστε τη σκηνή με το χταπόδι που καταναλώνεται ζωντανό από τον κεντρικό χαρακτήρα- που αγγίζουν το όριο του καλτ.

Ο ποιητικός συμβολισμός που αγκαλιάζει τις περισσότερες και πιο διακεκριμένες Κορεάτικες ταινίες, γίνεται κυρίως εμφανής στην αναγωγή απλών καθημερινών ανθρώπων της Κορεάτικης, παραδοσιακής και μη κοινωνίας σε χειριζόμενα πιόνια πιο μεγάλων κοινωνικών, ή πολιτικών καταστάσεων. Η κατάρρευση για παράδειγμα κομματιού της γέφυρας πάνω από τον ποταμό Χαν στην Σεούλ το 1994 λόγω κακής κατασκευής που αναφέρεται στο House of Humming bird, εξυμνεί την αδυναμία της ηρωίδας Eunhee, που χάνει με αυτό τον τρόπο την δασκάλα της, μέντορα για την πολύπλοκη γυναικεία φύση της και συνάμα μια συνειδητοποιημένη κοινωνική επαναστάτρια απέναντι στην δύναμη πολιτικών συμφερόντων.

Την ίδια αδυναμία βιώνουμε ως θεατές και μέσα από τα μάτια του Βορειοκορεάτη ψαρά, Nam Chul Woo στο Δίχτυ(2016) του Kim KI-Duk, που μπλέκει σε θανάσιμες περιπέτειες εξαιτίας του παραλογισμού των συνόρων και κατ’ επέκταση τον παραλογισμό των διεθνών συμφερόντων που κρατούν μια χώρα χωρισμένη σε δύο παράλληλους κόσμους.

Η Kim Bora με το House of Humming bird, θέτει για πρώτη φορά τον προβληματισμό της γυναικείας ύπαρξης, σαν ένα ξένο σώμα σε μια Κορεάτικη κοινωνία που εξελίσσεται άνισα, ως μια ακόμα αδύναμη μα δυνατή φωνή.

Οι χαρακτήρες στα Κορεάτικα φιλμ δεν είναι άτρωτοι, αντιθέτως φαίνονται να είναι σε μια διαρκή διαδρομή μετ’ εμποδίων. Πληγώνονται, φαίνονται να ματώνουν, να πονούν, να φυλακίζονται σε παράλογα μανιφέστα επιβαλλόμενης πραγματικότητας αλλά ωστόσο να καταφέρνουν με κάποιο τρόπο να υπάρξουν, διαρκώς αντιμέτωποι με το θεόρατο σύστημα, είτε αυτό λέγεται παραδοσιακό σύστημα αξιών, είτε πολιτικό.

Θα μπορούσαν να είναι ήρωες ποιημάτων του Ενγκαρ Αλαν Πόε ή του Αρθούρου Ρεμπώ, του Όσκαρ Ουάιλντ και άλλων γνωστών εκπροσώπων του κινήματος των συμβολιστών στην λογοτεχνία του 19ου αιώνα. Ηρωες που κατατρέχονται τόσο απο την φύση τους αλλα και από την φύση της πραγματικότητας που τους περιβάλλει.